Điện tâm đồ viết tắt là ECG (electrocardiogram). Đây là kỹ thuật chẩn đoán không xâm lấn được sử dụng để đánh giá hệ thống điện của tim. Kỹ thuật sử dụng các điện cực kim loại đặt trên thành ngực vị trí tim, các chi để phát hiện các tín hiệu điện do tim tạo ra khi tim đập, sau đó máy điện tâm đồ sẽ vẽ biểu đồ hoạt động điện của tim.
Bác sĩ có thể phân tích các mô hình của biểu đồ để hiểu rõ hơn về nhịp tim và nhịp điệu của tim, từ đó xác định một số loại bệnh về cấu trúc của tim và đánh giá hiệu quả hoạt động của tim.
Để kết quả điện tâm đồ phản ánh chính xác tình trạng của tim, các bác sĩ, nhân viên y tế cần tránh 11 sai lầm thường gặp khi đo ECG sau đây:
1. Không hỏi rõ bệnh nhân loại thuốc đang sử dụng
Bác sĩ trước khi tiến hành đo ECG, cần hỏi bệnh nhân về bất kỳ loại thuốc và thực phẩm chức năng nào mà bệnh nhân đang dùng vì một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến kết quả.
Bên cạnh đó, bác sĩ nên kiểm tra lại các thông số cần thiết khi đo điện tim: đo huyết áp, cân nặng, chiều cao.
2. Các điện cực không tiếp xúc tốt với cơ thể bệnh nhân
Đảm bảo các điện cực tiếp xúc tốt với da bệnh nhân
Da bệnh nhân khô, bắt buộc phải dùng kem dẫn điện (gel) bôi tại các vị trí đặt điện cực. Trường hợp không có gel, có thể dùng nước muối sinh lý hoặc cồn i-ốt
Những bệnh nhân có nang lông ở chi và ngực nhiều thì nên cạo lông trước khi đo ECG
3. Thoa gel quá nhiều vào các vị trí gần nhau
Không thoa gel quá rộng để nhiễu điện từ điện cực này sang điện cực khác.
Lau sạch bề mặt tiếp xúc của da với điện cực bằng cồn. Thoa một lớp gel vừa phải lên da, sau đó gắn các điện cực lên da.
4. Mắc các điện cực sai vị trí
Trong ECG, tối đa 12 cảm biến (điện cực) sẽ được gắn vào da thành ngực và tay chân của bệnh nhân. Các điện cực có dây kết nối tới máy đo điện tim.
- Các điện cực chi mắc sai vị trí: Muốn nhận biết việc đặt sai điện cực nên đánh giá sóng P và sóng T ở hai chuyển đạo DI và aVR. Nếu sóng P âm, T âm ở DI và P dương, T dương ở aVR là đặt sai vị trí điện cực nên điều chỉnh lại. Điều này giúp ta phân biệt tật bẩm sinh tim sang phải: P âm ở D1, aVL, V5 V6 và dương ở aVR.
- Các chuyển đạo trước tim đặt nhầm chuyển đạo: Cần nắm được tính liên tiếp của các chuyển đạo trước tim. Bình thường sóng R tốt nhất ở V1 cao dần ở V2 tới V5 rồi xuống ở V6. Đối với sóng T cũng có quy luật tương tự.
Chọn chỗ thịt mềm để gắn điện cực, không nên đặt lên xương.
Mặt điện cực áp vào mặt trước 1/3 dưới cẳng tay và mặt trong 1/3 dưới cẳng chân. Trong những trường hợp đặc biệt như vướng còng, bột bó cố định xương, cụt chi… có thể gắn điện cực ở vị trí cao hơn.
5. Bệnh nhân di chuyển, nói chuyện hoặc run rẩy khi đo ECG
Không để bệnh nhân di chuyển hay run rẩy trong lúc đo ECG
Bệnh nhân có thể thở bình thường trong quá trình kiểm tra, nhưng cần nằm yên, hai bàn tay ngửa, hai chân không chạm nhau. Nằm đúng tư thế nhưng thoải mái, mắt nhắm.
Nếu trời lạnh cần giữ ấm cho bệnh nhân. Nếu là bệnh nhân nhi, giãy giụa nhiều phải cho uống thuốc an thần để trẻ ngủ yên.
Để bệnh nhân yên tâm, bác sĩ nên giải thích với bệnh nhân quy trình thực hiện và bệnh nhân cần phải làm gì cho bước tiếp theo. Thông báo thời gian đo cho một ECG tiêu chuẩn có thể mất vài phút.
6. Có các thiết bị gây nhiễu điện từ trong phòng đo ECG
Kiểm tra xem chung quanh có máy móc nào lớn đang hoạt động, có thể làm ảnh hưởng tới sóng điện tim không thì nên chuyển sang phòng khác.
7. Có các vật kim loại ở gần bệnh nhân
Quan sát và yêu cầu bệnh nhân tháo bỏ các vật trang sức như dây chuyền, đồng hồ. Đồng thời, bệnh nhân cũng cần đặt điện thoại ra xa.
8. Nguồn điện không ổn định
Nguồn điện không ổn định là một những nguyên nhân làm cho kết quả điện tâm đồ không chính xác
Kiểm tra nguồn điện. Những nguồn điện không ổn định ngoài việc có thể làm mau hỏng máy còn làm nhiễu điện khi đo. Trong trường hợp đó tốt nhất là đo bằng nguồn điện dự trữ từ pin có sẵn trong máy.
9. Không bộc lộ hoàn toàn vùng ngực trước của bệnh nhân
Để lộ ngực bệnh nhân hoàn toàn; không nên chỉ vén áo, kể cả áo ngực. Nếu nhân viên nam đo cho nữ bệnh nhân cần có người thứ ba trong phòng.
10. Không kiểm tra tình trạng hoạt động của máy
Cần kiểm tra tình trạng hoạt động của máy điện tim trước khi đo
Bác sĩ cần bật máy đo điện tim và kiểm tra máy xem có hoạt động bình thường không. Trường hợp máy bị lỗi, cần liên hệ ngay với đội kỹ thuật hỗ trợ, không tự mở máy để sửa.
- Kiểm tra xem máy đã ổn định chưa, mặt phẳng đặt máy có vững chắc không, sóng có bị nhiễu không.
- Kiểm tra các thông số đo có đang ở vị trí bình thường không: 1mV, tốc độ 25mm/giây, chế động tự động…
11. Không quan sát khi máy bắt đầu đo ECG
Khi có sự cố xảy ra phải ngưng ngay tiến trình đo.
Theo dõi đường đẳng điện và chỉnh kịp thời để tránh hình ảnh các sóng bị cắt cụt.
Máy sẽ tự động đo theo chương trình cài đặt trước. Sau khi đo xong, máy sẽ tự động dừng.
Nguồn: Tổng hợp
