Máy phân tích huyết học là một thiết bị vô cùng thông dụng tại các cơ sở y tế và được sử dụng liên tục với cường độ cao. Việc máy báo lỗi hoặc gặp sự cố trong quá trình hoạt động là điều không thể tránh khỏi.
Tuy nhiên, nhiều lỗi nhỏ có thể được xử lý nhanh chóng ngay tại chỗ mà không cần đến sự can thiệp của kỹ sư. Bài viết này sẽ tổng hợp các loại lỗi phổ biến trên máy phân tích huyết học và hướng dẫn cách khắc phục nhanh.
1. Xác định loại lỗi trên máy phân tích huyết học
Khi máy gặp sự cố, việc đầu tiên cần làm là xác định loại lỗi:
- Lỗi này thuộc về thiết bị chính hay thiết bị ngoại vi?
- Lỗi này thuộc về phần cứng, quá trình chạy mẫu, hay liên quan đến hóa chất trong quá trình phân tích?
- Kết quả không đúng trên tất cả thông số hay chỉ một vài thông số?
Dựa vào việc phân loại này, chúng ta có thể tiến hành các bước khắc phục phù hợp.
2. Các loại lỗi phổ biến và cách khắc phục
2.1. Lỗi thiết bị ngoại vi
Lỗi máy in: Kiểm tra cáp kết nối, khởi động lại máy in và máy phân tích, thêm giấy, và xem hướng dẫn sử dụng máy in.
2.2. Lỗi khởi động (Start-up failed)
Kiểm tra mức hóa chất và hạn sử dụng. Nếu cần thiết, thay mới hóa chất.
Khởi động lại máy.
Nếu vẫn không khắc phục được, cần chạy quy trình làm sạch bằng nước rửa đậm đặc.
Kiểm tra xem có hóa chất bị nhiễm bẩn không.
Kiểm tra các kẽ hở xem có bị bẩn không; nếu có, thực hiện sục rửa bằng dung dịch phá hủy protein kết dính và chạy lại vòng khởi động.
Một nguyên nhân khác có thể là không có hóa chất.
2.3. Lỗi trong quá trình phân tích
Kiểm tra phần cứng: Tháo vỏ ngoài máy để quan sát hoạt động của hệ thống.
- Chạy start-up và lắng nghe xem có tiếng động bất thường từ máy không.
- Kiểm tra kim hút: Kiểm tra chuyển động lên xuống, trái phải của kim. Xem kim hút có bị cong không, có cần thay kim mới không.
- Kiểm tra xilanh: Kiểm tra sự chuyển động của bộ nạp hóa chất, sau đó nạp hóa chất mới.
Lỗi kết quả phân tích:
- Kiểm tra bộ phận cơ khí, xilanh và buồng phân tích mẫu xem có dị vật không.
- Lỗi trên tất cả kết quả: Sau khi chạy quy trình rửa bằng nước rửa đậm đặc, chạy lại phân tích để kiểm tra độ lặp lại.
- Lỗi trên kết quả RBC, PLT, HCT: Kiểm tra mức hóa chất. Quan sát bằng mắt thường sự phân phối máu và bọt khí trong buồng phân tích. Chạy quy trình rửa bằng nước rửa đậm đặc và chạy lại mẫu máu.
Cần kiểm tra mức hóa chất khi màn hình huyết học thông báo lỗi thông số RBC, PLT và HCT
- Lỗi thông số HGB, WBC: Kiểm tra mức hóa chất ly giải, thay thế hóa chất và chạy lại mẫu.
- Các kết quả bệnh nhân đáng ngờ: Có thể do kẽ hở bị bẩn. Thực hiện sục rửa bằng dung dịch phá hủy protein kết dính, chạy lại vòng khởi động.
- Có thể có cục tơ huyết trong buồng đếm. Lỗi này thường cần liên hệ kỹ sư.
Không có kết quả phân tích:
- Đầu đo mẫu bị bịt kín. Kiểm tra điều kiện làm việc của đầu đo mẫu.
- Điện bị dò. Lỗi này cần gọi cán bộ kỹ thuật.
2.4. Các lỗi thường gặp khác
Tắc nghẽn: Lỗ đếm nhỏ bị tắc, kim hút bị tắc, ống dẫn bị tắc, bộ lọc không trơn tru.
Hóa chất: Lượng hóa chất không đủ, hóa chất hết hạn sử dụng, hóa chất bị nhiễm bẩn, máy không phát hiện được hóa chất.
Mẫu: Lượng mẫu không đủ.
Bơm: Bơm nhu động yếu, ống bơm bị lão hóa.
Van: Van định hướng bị hỏng, van điện từ bị tắc, van điện tử bị hỏng.
Chất thải: Chất lỏng tích tụ trong cốc đựng chất thải có thể gây trào ngược vào bơm chân không.
Vấn đề về điện: Điện áp không ổn định hoặc nối đất kém có thể gây kéo dài thời gian đếm, chương trình lỗi hoặc treo máy. Có thể khắc phục bằng cách thêm bộ nguồn ổn áp, kiểm tra nối đất hoặc khởi động lại máy.
Giá trị QC nằm ngoài giới hạn cho phép: Vệ sinh lại máy. Kiểm tra độ rò rỉ từ đầu bịt ống dẫn. Có thể do quá trình chuẩn đoán kém chính xác.
Khả năng lặp lại kém: Vệ sinh máy. Kiểm tra đầu bịt ống và độ rò rỉ. Có thể do quá trình chuẩn định kém chính xác.
Hệ thống ống dẫn trong buồng đếm kém chất lượng: Có thể do sự cố vòi chân không, vòi thải. Lỗi này cần liên hệ kỹ sư của nhà phân phối.
Khi phát hiện hệ thống buồng đếm lỗi, hãy liên hệ ngay với kỹ sư của nhà phân phối thiết bị
3. Khi nào cần liên hệ dịch vụ sửa chữa?
Đối với các lỗi chung, hầu hết máy phân tích huyết học đời mới hơn đều có gợi ý lỗi và hướng dẫn khắc phục sự cố. Những lỗi này thường dễ giải quyết bằng cách làm theo hướng dẫn của máy, ví dụ như hóa chất nằm ngoài phạm vi hoặc lượng mẫu không đủ. Tuy nhiên, có những gợi ý chỉ mô tả hiện tượng (ví dụ: lỗi đếm) mà không chỉ rõ nguyên nhân cụ thể, vì có nhiều yếu tố có thể gây ra cùng một hiện tượng. Khi đó, cần kiểm tra từng yếu tố một để tìm ra nguyên nhân.
Trong trường hợp máy không có gợi ý lỗi hoặc không thể khắc phục bằng cách kiểm tra các thông số, chúng ta chỉ có thể tìm hiểu nguyên nhân bằng cách quan sát và phân tích kỹ lưỡng các hiện tượng xảy ra. Ví dụ, việc máy không phát hiện hóa chất có thể do nhiều nguyên nhân như bơm nhu động yếu, ống bơm lão hóa, bộ lọc sử dụng quá lâu, giảm áp lực, tắc ống hoặc hỏng cảm biến.
Máy phân tích huyết học là một hệ thống phức tạp gồm nhiều bộ phận tương tác. Khi một bộ phận gặp vấn đề, nó có thể ảnh hưởng đến các bộ phận khác. Do đó, khi kiểm tra và phân tích lỗi, cần có cái nhìn tổng thể và xem xét tất cả các yếu tố có thể.
Sau khi đã thực hiện các bước kiểm tra và khắc phục nhanh như trên mà vấn đề vẫn chưa được giải quyết, hoặc gặp phải các lỗi nghiêm trọng hơn như bơm áp lực âm bị vào nước, bơm nhu động yếu, lỗi đếm nặng, cần liên hệ với nhà sản xuất hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ sửa chữa.
Nguồn: Tổng hợp
