Hướng dẫn chi tiết cách đo huyết áp cơ hiệu quả

Máy đo huyết áp cơ là thiết bị giúp đưa ra các chỉ số huyết áp chính xác dựa trên nguyên lý hoạt động đơn giản. Thiết bị sẽ tạo ra một áp lực lớn hơn áp suất tâm thu dự kiến, ngăn chặn sự chuyển động của dòng máu, sau đó giảm từ từ áp lực. Người thực hiện đo nhận được chỉ số huyết áp tâm thu và tâm trương qua việc lắng nghe những chuyển động của dòng máu qua mạch. 

Do đó, các máy đo huyết áp cơ thường được sử dụng tại các bệnh viện, phòng khám hay cơ sở y tế nhưng ít được sử dụng tại nhà vì người đo cần hiểu biết một ít về y khoa. Bài viết dưới đây DrVip sẽ hướng dẫn chi tiết cách đo huyết áp cơ hiệu quả.

1. Cấu tạo của máy đo huyết áp cơ

Máy đo huyết áp cơ có cấu tạo khá đơn giản gồm các bộ phận sau:

• Vòng bít: Là bộ phận được làm bằng vải và có độ bền cao, có kích thước khác nhau để phù hợp với kích thước bắp tay của nhiều người dùng. Nó được kết nối với quả bóp cao su thông qua một ống dẫn cao su.
• Đồng hồ đo: được nối với vòng bít, là thiết bị sẽ hiển thị chỉ số huyết áp.
• Quả bóp cao su: Là dụng cụ dùng để bơm hơi vào vòng bít qua ống dẫn cao su nhằm làm tăng áp lực gây ra.

Để tiến hành cách đo huyết áp bằng máy cơ, bạn cần chuẩn bị ống nghe, dùng để khuếch đại âm thanh giúp người sử dụng có thể nghe được mạch đập dễ dàng hơn trong quá trình đo.

2. Nguyên lý của đo huyết áp

Nguyên lý đo huyết áp là bơm căng một băng tay bằng cao su, làm mất mạch đập của một động mạch rồi sau đó xả hơi dần dần và ghi lại những phản ứng của động mạch. Các trị số huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương giúp bác sĩ đánh giá được bệnh nhân có bị cao huyết áp hay không. Để đo huyết áp đúng cách, bệnh nhân cần: 

• Nghỉ ngơi ít nhất 15 phút
• Nên đo vào cùng thời gian trong ngày.
• Cần kiểm tra các bộ phận của máy đo huyết áp như van, dải băng quấn, bơm cao su, áp lực kế đồng hồ,… trước khi đo.
• Bên cạnh đó, bệnh nhân nên dùng một máy đo huyết áp cho các lần đo.
• Vị trí đo thường đo ở động mạch cánh tay. Trong trường hợp cần thiết khi có chỉ định của bác sĩ có thể đo ở động mạch khoeo chân và các vị trí khác. 

Cần chú ý những điều sau để tránh làm kết quả huyết áp sai lệch, đặc biệt khi thực hiện cách đo huyết áp bằng máy cơ:

• Khi ghi kết quả phải ghi cả vị trí đo huyết áp. 
• Khi muốn đo huyết áp ở vị trí nào cần tìm động mạch ở đó. Không dừng lại giữa chừng rồi bơm hơi tiếp vì sẽ cho kết quả sai.
• Khi xả hơi cần xả liên tục cho tới khi kim hoặc cột thủy ngân hạ xuống vị trí số 0.
• Khi thấy số đo huyết áp không bình thường như cơn tăng huyết áp kịch phát, huyết áp kẹt, bệnh nhân có sốc, trụy mạch,… cần báo ngay cho bác sĩ điều trị.

3. Cách đo huyết áp cơ hiệu quả

Thông thường, huyết áp bị ảnh hưởng bởi những yếu tố: áp lực, hút thuốc lá, nhiệt độ lạnh, chất gây nghiện hoặc một số loại thuốc uống. Vì vậy, khi đo huyết áp, bạn cần đảm bảo không bị tác động bởi bất cứ yếu tố nào kể trên. Dưới đây là từng bước thực hiện cách đo huyết áp bằng máy cơ hiệu quả.

3.1. Chuẩn bị trước khi đo huyết áp

Vị trí và tư thế đặt tay:

• Tìm một nơi yên tĩnh để bạn có thể nghe được nhịp tim của mình.
• Mặc áo ngắn tay, trường hợp mặc áo dài tay cần xắn ống tay áo lên.
• Ngồi thư giãn 5 đến 10 phút, đồng thời đặt tay cần đo thả lỏng trên mặt bàn ngang với mức tim.
• Ngồi yên trên ghế có lưng tựa, thả lỏng, không bắt chéo chân, đặt cánh tay lên bàn với lòng bàn tay hướng lên trên.

Máy đo huyết áp cơ:

• Lựa chọn sử dụng vòng bít huyết áp đúng kích cỡ.
• Kiểm tra các bộ phận của máy đo huyết áp như van, vòng bít, bơm cao su, đồng hồ đo áp lực.

3.2. Cách đo huyết áp cơ 

Bước 1: Xác định vị trí mạch của bạn: 

Thường là động mạch cánh tay, bằng cách ấn nhẹ ngón tay trỏ vào giữa phần phía trong khuỷu tay

Bước 2: Cố định băng quấn:

Quấn vòng bít vào bắp tay, quấn chặt, vừa phải. Mép dưới dải băng quấn cách khuỷu tay khoảng 3 cm

Đặt loa nghe trên động mạch cánh tay, ngay vị trí bạn dò tìm mạch. Đặt ống tai nghe vào tai, nghiêng nhẹ người về phía trước để đảm bảo nghe được rõ mạch.

Bước 3: Cách đo huyết áp hiệu quả

Dùng tay bóp quả bóp cao su để vòng bít phình lên cho tới lúc không khí bên trong gây ra một sức ép đủ lớn làm cản trở hoạt động của dòng máu đi qua.

Nghe mạch đập bằng ống nghe và quan sát số đo trên đồng hồ.

Tiến hành xả van hơi với tốc độ vừa phải, khi van được mở, khí trong vòng bít thoát ra khiến áp lực gây ra hạ xuống từ từ.

Lúc này máu đi qua vòng bít, áp lực được tạo ra bởi vòng bít bằng với huyết áp tâm thu của người đo. Sự chuyển động của dòng máu sẽ tạo nên âm thanh và có thể nghe được thông qua ống nghe. Khi nghe thấy tiếng đập đầu tiên sau khoảng thời gian yên lặng, số chỉ của đồng hồ khi đó là huyết áp tâm thu.

Áp lực vòng bít tạo ra vẫn sẽ tiếp tục hạ xuống cho đến khi âm thanh từ sự thay đổi của dòng máu biến mất. Lúc này, sức ép của vòng bít đã thấp hơn huyết áp tâm trương của động mạch. Tại thời điểm âm thanh biến mất, chỉ số trên đồng hồ sẽ là huyết áp tâm trương.

3.3. Đọc kết quả huyết áp

Sau khi thực hiện cách đo huyết áp cơ hiệu quả, chúng ta thường ghi lại chỉ số huyết áp dưới dạng: "giá trị huyết áp tâm thu / giá trị huyết áp tâm trương". Ví dụ: "120/80 mmHg" có nghĩa là áp huyết tâm thu là 120 mmHg và áp huyết tâm trương là 80 mmHg.

• Huyết áp thấp: chỉ số huyết áp tâm thu nhỏ hơn 90 mmHg hoặc huyết áp tâm trương nhỏ hơn 60 mmHg.
• Huyết áp bình thường: Dao động trong khoảng giữa 90/60 mmHg và 140/90 mmHg. Đối với người trẻ thì mức 145/95 mmHg vẫn được coi là bình thường.
• Huyết áp cao: Chỉ số huyết áp tâm thu >140mmHg hoặc chỉ số huyết áp tâm trương >90mmHg.

4. Ưu, nhược điểm của cách đo huyết áp cơ

Cách đo huyết áp bằng máy cơ đã trở thành một kỹ thuật quan trọng không chỉ tại các phòng khám y tế mà còn được thực hiện tại nhà để theo dõi sức khỏe. Tuy nhiên, như mọi phương pháp đo lường, cách đo huyết áp cơ cũng đồng thời mang đến những ưu và nhược điểm riêng. Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết để có cái nhìn toàn diện về hiệu quả và giới hạn của phương pháp đo này. 

4.1. Ưu điểm của máy đo huyết áp cơ

Cách đo huyết áp cơ để teo dõi huyết áp có những ưu điểm nổi trội sau:

• Cho kết quả có độ chính xác cao do không phụ thuộc vào pin, linh kiện, không tốn pin
• Máy có độ bền cao, khả năng chịu được va chạm mạnh tốt hơn so với các loại máy đo huyết áp khác.
• Việc nghe huyết áp, mạch đập trực quan, điều này giúp chúng ta có thể chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh.
• Giá thành rẻ, phù hợp với nhu cầu của nhiều người.

4.2. Nhược điểm của máy đo huyết áp cơ

Máy đo huyết áp cơ có rất nhiều ưu điểm nổi bật. Tuy nhiên, nó vẫn tồn tại một số hạn chế mà chúng ta cần đặc biệt lưu ý trước khi lựa chọn:

• Người sử dụng cần có một trình độ chuyên môn nhất định hoặc có hiểu biết và được đào tạo cách sử dụng máy đo huyết áp cơ.
• Không thể tự đo huyết áp cho bản thân mà phải cần người hỗ trợ.
• Cần thường xuyên điều chỉnh đồng hồ đo để tránh sai số dụng cụ.

5. Những lưu ý khi đo huyết áp bằng máy cơ

Trong quá trình thực hiện cách đo huyết áp cơ, để kết quả đo được chính xác nhất, hạn chế các sai số không đáng có, bạn cần lưu ý một số điều dưới đây:

• Tiến hành đo huyết áp ít nhất 2 lần, mỗi lần cách nhau 2 – 5 phút
• Người được đo huyết áp cần nghỉ ngơi ít nhất 15 phút trước khi đo và nên tiến hành các lần đo vào cùng thời điểm trong ngày.
• Trước khi tiến hành đo huyết áp, không được hút thuốc lá hay sử dụng đồ uống có tính kích thích như đồ uống có ga, rượu, trà, cà phê…
• Nên sử dụng cùng một máy đo huyết áp cơ cho các lần đo.
• Trong khi đo huyết áp, cần giữ tâm lý thật sự thoải mái, tránh sợ hãi, căng thẳng hay lo lắng vì những điều này có thể làm thay đổi nhịp tim và gây ảnh hưởng đến kết quả đo huyết áp.
• Khi sử dụng quả bóp cao su để bơm hơi cho vòng bít, người dùng cần bơm liên tục, không được dừng lại giữa chừng rồi bơm tiếp vì kết quả đo sẽ bị sai lệch.
• Khi xả van hơi, cần xả liên tục cho tới khi kim đồng hồ trở về vị trí số 0.

Trong bài viết này, chúng ta đã tìm hiểu về cách đo huyết áp cơ một cách chi tiết và hiệu quả. Việc kiểm tra huyết áp đều đặn là quan trọng để theo dõi bệnh lý tim mạch và phòng ngừa nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. 

Cuối cùng, hãy nhớ rằng cách đo huyết áp bằng máy cơ chỉ là một phần nhỏ của quá trình chăm sóc sức khỏe tự nhiên. Nếu bạn phát hiện có bất kỳ biểu hiện lạ nào hoặc nếu kết quả đo huyết áp không bình thường, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ. Chăm sóc sức khỏe toàn diện và đều đặn là chìa khóa để duy trì một cuộc sống khỏe mạnh và hạnh phúc.

Nguồn: Tổng hợp