Khám phá bí mật: Cấu tạo ống nghe bác sĩ và công dụng chi tiết

Ống nghe bác sĩ là một trong những thiết bị y tế chuyên dùng để nghe những âm thanh trong cơ thể con người. Nó thường có một bộ cộng hưởng hình đĩa nhỏ đặt trên ngực trái và hai ống nối với tai nghe được sử dụng để nghe âm thanh phổi và tim.

Qua bài viết sau đây DrVip sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cấu tạo ống nghe bác sĩ.

1. Lịch sử ra đời của ống nghe

Trước khi tìm hiểu cấu tạo ống nghe bác sĩ thì chúng ta sẽ lượt qua đôi nét về lịch sử ra đời ống nghe.

Ống nghe được phát minh năm 1918 bởi bác sĩ René Laennec tại Necker-Enfants Malades Paris, Pháp. Sau khi có bệnh nhân đến khám thì ông đã cuộn một cuộn giấy vào ống và ông đã nhận ra rằng, cách nghe trung gian giữa bệnh nhân và người thầy thuốc bằng cách đó rõ hơn khi nghe trực tiếp vào bệnh nhân.

Sau khi Laennec phát minh ra ống nghe thì đến năm 1851, bác sĩ người Ireland Arthur Leared đã phát minh ra ống nghe hai tai. Các chuyên gia tiếp tục sử dụng các thiết kế này trong hơn một thế kỷ.

Cho đến đầu năm 1960, tiến sĩ David Littmann đã được cấp bằng sáng chế cho một thiết kế cải thiện đáng kể tăng hiệu suất âm thanh ống nghe.

2. Cấu tạo ống nghe bác sĩ

Cấu tạo ống nghe bác sĩ bao gồm 6 phần cụ thể như sau: 

1. Chestpiece (Đầu ống nghe)
2. Diaphragm (Màng nghe)
3. Bell (Chuông nghe)
4. Tubing (Dây nghe)
5. Ear tubes (Quai nghe)
6. Eartips (Nút tai nghe)

2.1. Đầu ống nghe

Đầu ống nghe là thành phần quan trọng nhất  trong cấu tạo ống nghe bác sĩ. Đây là nơi các rung động âm thanh từ cơ thể bệnh nhân được thu lại và khuếch đại lên gấp nhiều lần trước khi đến tai của người sử dụng.

Nếu phân loại ống nghe bác sĩ theo cấu tạo của đầu ống nghe, ta sẽ có các loại sau:

• Ống nghe bác sĩ 1 mặt là loại ống nghe chỉ có một màng nghe ở đầu ống nghe, màng nghe để sử dụng cho mục đích chung, như nghe các dấu hiệu quan trọng, phổi hoặc tim. Ống nghe một đầu có tần số âm thanh rộng, cho phép người dùng tập trung vào âm thanh ở tần số rộng hơn.
• Ống nghe bác sĩ 2 mặt là ống nghe có 1 bên là màng nghe, 1 bên là chuông nghe. Màng nghe hoạt động tốt cho âm thanh tần số cao, còn chuông hoạt động tốt với âm thanh tần số thấp. Ống nghe 2 mặt thích hợp với bệnh nhân ở mọi lứa tuổi vì màng loa hoạt động tốt cho bệnh nhân lớn tuổi, chuông thích hợp với bệnh nhi nhỏ tuổi.

2.2. Màng nghe

Màng nghe là phần cuối của hình tròn lớn ở trên đầu ống nghe, thường được (làm bằng nhựa) là một phần quan trọng trong cấu tạo ống nghe bác sĩ. Màng nghe giúp khuếch đại âm thanh cho phép các chuyên gia về y tế có thể nghe về một khu vực rộng hơn trong cơ thể của bệnh nhân và thu âm thanh có tần số cao hơn.

Màng nghe không gây lạnh buốt, không gây dị ứng để đảm bảo cho bệnh nhân trong quá trình thăm khám sự thoải mái nhất.

2.3. Chuông nghe

Trong cấu tạo ống nghe bác sĩ có chuông nghe là phần cuối của hình tròn nhỏ hơn ở trên đầu ống nghe. Thiết bị này tập trung vào phạm vi hẹp hơn và lắng nghe tần số âm thanh thấp hơn, không dễ dàng phát hiện bởi màng nghe. Giống như màng nghe, tiêu chuẩn của chuông nghe cũng không được gây lạnh buốt, dị ứng cho bệnh nhân.

2.4. Dây nghe

Dây nghe trong cấu tạo ống nghe bác sĩ là bộ phận có nhiệm vụ tiếp nhận và dẫn truyền âm thanh đã được phóng đại từ mặt nghe đến tai người sử dụng. Cấu tạo của dây nghe bao gồm một lõi kim loại có công dụng truyền âm và một lớp vỏ bảo vệ đàn hồi bọc bên ngoài. Bộ phận này cũng chính là một trong những nguyên nhân khiến rất nhiều người phân vân không biết nên mua ống nghe bác sĩ loại nào tốt trên thị trường hiện nay.

Dây nghe được chia thành 2 loại là dây đơn (1 dây) và dây đôi (2 dây). Trước kia, nhiều loại ống nghe bác sĩ được trang bị 2 dây riêng biệt (dây đôi) để dẫn truyền âm thanh đến từng tai. Tuy nhiên, loại dây này có một nhược điểm rất lớn là tạo ra khá nhiều tạp âm do 2 dây ma sát với nhau trong quá trình sử dụng.

Vì vậy, hầu như tất cả các ống nghe bác sĩ hiện nay đều đã chuyển sang sử dụng dây đơn, và bạn cũng nên lựa chọn loại dây này để đảm bảo được hiệu quả công việc.

Hiện nay các hãng ống nghe bác sĩ đã nâng cấp lên dây lõi kép, có nghĩa là sẽ có hai lõi trong một dây nghe.Thiết kế này giúp nâng cao khả năng dẫn âm và hạn chế lẫn lộn tạp âm khi thăm khám.

Dây nghe lõi kép dẫn truyền âm thanh đến từng tai riêng biệt, giúp người sử dụng phát hiện được những thay đổi nhỏ nhất trên cơ thể người bệnh, từ đó đưa ra những chẩn đoán và điều trị chính xác nhất.

2.5. Quai nghe

Quai nghe trong cấu tạo ống nghe bác sĩ cũng có tác dụng dẫn truyền âm thanh nhưng có cấu tạo bằng kim loại cứng chắc chứ không đàn hồi như dây nghe. Điều này giúp người sử dụng có thể thoải mái điều chỉnh góc mở của quai nghe mà không sợ làm tổn hại đến phần ống dẫn âm ở bên trong.

Trong tất cả các bộ phận đã kể trên, quai nghe là bộ phận ít ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh nhất, nhưng lại đóng vai trò rất quan trọng đối với trải nghiệm sử dụng của người dùng.

Đối với ống nghe bác sĩ cao cấp, phần quai nghe sẽ được thiết kế với một góc độ vừa phải dựa trên cấu trúc giải phẫu học của tai, giúp bạn có thể sử dụng ống nghe trong một thời gian dài mà không phải lo sẽ bị đau hay nhức mỏi.

2.6. Nút tai nghe

Trong cấu tạo ống nghe bác sĩ có nút tai nghe là phần được gắn chặt vào phần quai nghe. Đây là thành phần thường xuyên bị bỏ qua nhất khi lựa chọn ống nghe bác sĩ nhưng lại quyết định rất lớn đến sự thoải mái của người dùng. Một nút tai mềm dẻo và vừa khít với tai sẽ giúp loại bỏ phần lớn tạp âm bên ngoài đồng thời bảo đảm cho tai không bị nhức mỏi do lực ép của quai nghe.

3. Tiêu chuẩn lựa chọn ống nghe bác sĩ

Mặc dù cấu tạo ống nghe bác sĩ khá đơn giản nhưng lại đòi hỏi một chất lượng hoàn thiện rất cao mới có thể bảo đảm được hiệu quả thăm khám. Do đó, để lựa chọn được một ống nghe tốt, bạn cần phải xem xét rất nhiều yếu tố như: chất liệu, loại màng nghe, mặt nghe của ống nghe bác sĩ.

Vì thế, DrVip sẽ phân tích kỹ hơn những tiêu chí này để giúp bạn dễ dàng chọn lựa hơn.

3.1. Dây nghe

Như đã nói ở trên, ống nghe bác sĩ 2 dây chất lượng âm thanh sẽ không bằng ống nghe bác sĩ 1 dây. Tuy nhiên, bạn vẫn còn một vấn đề nữa phải quan tâm trong cấu tạo ống nghe bác sĩ đó là phần lõi của dây nghe. Hiện nay, ống nghe bác sĩ 1 dây có thể được trang bị công nghệ lõi đơn hoặc lõi kép.

• Lõi đơn: âm thanh từ mặt nghe được truyền vào 1 đường dẫn âm duy nhất, chia làm 2 ở phần chạc ba trước khi đến tai người sử dụng. Lõi đơn vừa tiết kiệm chi phí vừa đáp ứng được hầu hết những nhu cầu sử dụng thông thường nên phù hợp nhất với các bác sĩ tổng quát hoặc sinh viên khi đi thực tập bệnh viện.
• Lõi kép: 2 ống dẫn âm chạy song song, mỗi ống đưa âm thanh đến 1 tai. Lõi kép cho khả năng dẫn truyền âm thanh tốt hơn, giúp người dùng phát hiện được cả những âm thanh khó nghe nhất như tiếng hẹp động mạch chủ, tiếng gallop T3, tiếng dị thường phổi mờ nên thường được dùng trong những dòng ống nghe cao cấp hoặc ống nghe tim mạch.

3.2. Loại mặt nghe

Vấn đề mà nhiều người gặp phải nhất khi mua ống nghe bác sĩ chính là lựa chọn giữa ống nghe bác sĩ 1 mặt và ống nghe bác sĩ 2 mặt. Mọi việc thậm chí còn phức tạp hơn khi những dòng ống nghe hiện đại ngày nay bắt đầu được trang bị loại màng nghe đa tần số có thể đảm nhiệm được chức năng của cả chuông nghe.

Để giúp bạn đọc dễ dàng quyết định hơn, DrVip xin tóm tắt công dụng và tình huống sử dụng của từng loại mặt nghe như sau:

Ống nghe bác sĩ 1 mặt

• Ống nghe bác sĩ 1 mặt thường đi kèm với màng nghe điều chỉnh tần số theo lực nhấn, giúp người dùng có thể tập trung vào nhiều khoảng âm thanh khác nhau. Để nghe âm thanh tần số thấp, bạn cần nhẹ nhàng áp sát màng nghe lên da người bệnh và dùng lực mạnh hơn khi muốn nghe âm thanh tần số cao.
• Ống nghe bác sĩ 1 mặt có ưu điểm là kích thước nhỏ hơn và khối lượng nhẹ hơn so với ống nghe 2 mặt, do đó thao tác sử dụng sẽ dễ dàng hơn. Bên cạnh đó, người sử dụng cũng chỉ cần thay đổi lực nhấn lên mặt nghe là đã có thể nghe được âm thanh ở nhiều tần số khác nhau, không cần phải xoay đổi và điều chỉnh vị trí nghe lại từ đầu như khi sử dụng ống nghe 2 mặt.

Ống nghe bác sĩ 2 mặt

• Ống nghe bác sĩ 2 mặt gồm chuông nghe và màng nghe, màng nghe có thể đa tần số hoặc không. Nếu có màng nghe đa tần số, bạn có thể dùng phần màng nghe khi khám bệnh cho người lớn và chuyển qua chuông nghe (kích thước nhỏ hơn) khi khám bệnh cho trẻ em. Nếu không, chuông nghe sẽ đảm nhiệm luôn cả chức năng nghe những âm thanh tần số thấp và màng nghe sẽ dùng để nghe những âm thanh tần số cao.
• Như vậy, nếu được trang bị màng nghe đa tần số, ưu điểm của ống nghe bác sĩ 2 mặt sẽ là khả năng thay đổi linh hoạt khi cần khám bệnh cho trẻ em hoặc những bệnh nhân có thể trạng gầy, khi khám xung quanh lớp băng gạc hoặc kiểm tra động mạch cảnh. Loại ống nghe này phù hợp nhất với những bác sĩ tổng quát hoặc các sinh viên sử dụng khi thực tập các bộ môn nội, ngoại, sản, nhi.

3.3. Chất liệu cấu tạo ống nghe bác sĩ

Chất liệu làm ống nghe bác sĩ quyết định rất nhiều đến chất lượng. Bạn nên lưu ý chất liệu của những bộ phận sau:

• Mặt nghe: nên chọn loại mặt nghe làm từ hợp kim kẽm mạ crom hay thép không gỉ. Thép không gỉ thường được sử dụng cho những dòng ống nghe cao cấp, có giá thành cao hơn các loại khác, đem lại độ bền và khả năng cảm âm thanh tốt hơn. Mặt nghe có hợp kim nhôm mạ crom thì có khối lượng nhẹ hơn so với thép không gỉ.
• Vỏ bọc dây nghe: Nên chọn loại được làm từ chất liệu cao su thiên nhiên hoặc cao su tổng hợp PVC. Cao su thiên nhiên sử dụng lâu ngày sẽ bị cứng lại do tiếp xúc nhiều với chất dầu trên da người hoặc khi gặp cồn cũng gặp trường hợp tương tự. Hiện nay, đa số các hãng ống nghe bác sĩ đều sử dụng cao su tổng hợp làm vỏ bọc dây nghe.
• Nút nghe: ống nghe thông thường sử dụng cao su mềm hoặc nhựa cứng. Cao su mềm dễ dàng vừa vặn với bất kì lỗ tai nào, tạo sự dễ chịu hơn khi sử dụng. Hãy lưu ý chọn loại ống nghe bác sĩ vừa vặn, khít với lỗ tai vì những tạp âm bên ngoài sẽ làm ảnh hưởng đến việc chẩn đoán bệnh. Một số ống nghe hiện nay có đi kèm thêm 1-2 bộ nút ống nghe phụ nhiều kích thước để dễ dàng thay đổi tuỳ vào nhu cầu người sử dụng.

Hy vọng qua bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về cấu tạo của ống nghe và tiêu chí để lựa chọn ống nghe bác sĩ. Nếu bạn có nhu cầu tìm cho mình ống nghe bác sĩ cao cấp và có thương hiệu nổi tiếng thì có thể truy cập shop.drvip.vn để lựa chọn cho mình sản phẩm phù hợp.

Ống nghe bác sĩ Welch Allyn được đánh giá cao về chất lượng và độ bền. Ống nghe được sử dụng bởi các chuyên gia chăm sóc sức khỏe trên toàn thế giới. Thời gian được bảo hành lên đến 10 năm. Vành ngăn tiếp xúc, nút tai, dây ống nghe làm bằng cao su không chứa latex nên có thể vệ sinh và thay thế dễ dàng.

Nguồn: Tổng hợp