Cơ chế tăng huyết áp trong viêm cầu thận cấp

Viêm cầu thận cấp là loại bệnh lý tiết niệu, là nguyên nhân của các triệu chứng như phù, tiểu ra máu, tăng huyết áp… Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên phổ biến với nhóm đối tượng có bệnh sử hoặc gia đình có bệnh sử về thận.

Để tìm hiểu nguyên nhân vì sao viêm cầu thận cấp gây ra tăng huyết áp, hãy cùng DrVip tìm hiểu chi tiết Cơ chế tăng huyết áp trong viêm cầu thận cấp.

1. Viêm cầu thận cấp là gì?

Trước khi đi vào tìm hiểu cơ chế tăng huyết áp trong viêm cầu thận cập thì nên hiểu rõ khái niệm viêm cầu thận cấp.

Viêm cầu thận cấp là hội chứng lâm sàng:

• Phù
• Tiểu ít
• Tiểu máu
• Tiểu đạm
• Tăng huyết áp
• Đôi khi có tăng ure huyết.

2. Nguyên nhân của viêm cầu thận cấp

Có nhiều nguyên nhân gây ra viêm cầu thận cấp:

• Nhiễm trùng: Viêm cầu thận cấp hậu nhiễm liên cầu trùng thường gặp nhất (liên cầu khuẩn β – tan máu nhóm A), lành tính và tự khỏi sau 1- 2 tuần
• Vi trùng: nhiễm trùng máu do não mô cầu, thương hàn, giang mai,viêm phổi phế cầu, nhiễm trùng huyết, viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn,viêm thận do shunt
• Siêu vi: VGSVB, quai bị, sởi, thủy đậu
• Ký sinh trùng: sốt rét, toxoplasma.
• Bệnh cầu thận nguyên phát: viêm cầu thận tăng sinh màng, bệnh Berger
• Bệnh hệ thống: Lupus đỏ, Henoch Schonlein.
• Các bệnh khác: hội chứng Guillain-Barré, sau chích ngừa bạch hầu, ho gà, uốn ván.

Từ những nguyên nhân gây ra viêm cầu thận cấp chúng ta sẽ hiểu hơn về cpw chế tăng huyết áp trong viêm cầu thận cấp.

3. Biến chứng của viêm cầu thận cấp

Từ cơ chế tăng huyết áp trong viêm cầu thận cấp nhắc đến một số biến chứng thường gặp của viêm cầu thận cấp:

• Cao huyết áp
• Suy thận cấp: 1 – 2% VCTC hậu nhiễm trùng tiến triển nhanh đến STC
• Suy tim cấp
• Phù phổi cấp
• Về lâu dài đa số khỏi hoàn toàn:
• Phù, tiểu ít, huyết áp cao thường mất trong 1 – 2 tuần
• C3 về bình thường trong 8 tuần
• Tiểu đạm hết trong 3 – 6 tháng
• Tiểu máu vi thể hết trong 1 năm.

4. Cơ chế tăng huyết áp trong viêm cầu thận cấp

Cơ chế tăng huyết áp trong viêm cầu thận cấp được trình bày cụ thể như sau:

4.1. Mối liên hệ giữa thận và huyết áp

Để hiểu thêm về cơ chế tăng huyết áp trong viêm cầu thận cấp phải nắm mối liên hệ giữa thận và  huyết áp như sau:

Thận nhận khoảng 25% lưu lượng máu từ tim, vì vậy mọi thay đổi bất thường ở thận hay huyết áp đều ảnh hưởng qua lại lẫn nhau.

Tăng huyết áp có tác động trực tiếp làm tổn thương thận, thậm chí đến mức không phục hồi được. Biểu hiện nhẹ là xuất hiện protein dạng vi thể trong nước tiểu (albumin niệu), nặng hơn là xơ vữa động mạch thận. Khi xảy ra tăng huyết áp, màng lọc của thận bị hư hỏng khiến các phân tử có kích thước lớn (như protein) dễ dàng đi qua.

Không chỉ tăng huyết áp làm xuất hiện các bệnh lý tại thận, mà ngược lại, chỉ cần một số biến động nhỏ ở chức năng thận cũng đủ tác động đến huyết áp. Chẳng hạn, hẹp động mạch thận là nguyên nhân hàng đầu gây ra tăng huyết áp do thận và thứ phát. Ngoài ra, trong quá trình điều trị những bệnh như viêm cầu thận cấp và mạn, hội chứng thận hư, suy thận..., thì kiểm soát huyết áp là việc làm không thể thiếu.

4.2. Viêm cầu thận gây tăng huyết áp

Tăng huyết áp là dấu hiệu gián tiếp về tình trạng viêm, phù nề, tăng sinh tế bào trong cầu thận gây tăng tiết renin, hoạt hóa hệ thống co mạch dẫn đến tăng huyết áp trong cơ chế tăng huyết áp trong viêm cầu thận cấp. Bệnh nhân cảm giác:

• Đau đầu dữ dội
• Choáng váng
• Co giật
• Hôn mê
• Trong những trường hợp như vậy bệnh nhân cần:
• Nằm nghỉ ngơi tuyệt đối
• Thực hiện y lệnh thuốc hạ áp nhanh
• Theo dõi huyết áp 1 giờ/lần trong 24 giờ, sau đó mỗi 6 giờ.

Theo nhiều báo cáo, biến chứng tăng huyết áp trong viêm cầu thận cấp chiếm tỷ lệ cao, khoảng 50 - 54%. Như vậy, hơn một nửa bệnh nhân viêm cầu thận có triệu chứng tăng huyết áp, thường rất khó để điều trị và quản lý tốt.

Giải thích cho cơ chế tăng huyết áp trong viêm cầu thận cấp, các bác sĩ cho rằng tăng huyết áp gây tắc nghẽn “động mạch đi” ở trong thận, dẫn đến việc thay đổi kích thước thận và sưng phồng các tiểu cầu thận. Sự chít hẹp này kích hoạt bộ máy gần tiểu cầu thận và khiến huyết áp tăng lên, thậm chí có trường hợp còn xuất hiện tăng huyết áp ác tính.

5. Yếu tố nguy cơ của viêm cầu thận cấp

Các nguyên nhân dẫn đến viêm cầu thận cấp rất đa dạng trong cơ chế tăng huyết áp trong viêm cầu thận cấp. Tuy nhiên những người tiềm ẩn những nguy cơ mắc bệnh sẽ dễ bị viêm cầu thận cấp tính hơn người khác. Ở trường hợp này, người bệnh cần phải chú ý sức khỏe và điều trị bệnh kịp thời vì sẽ rất nhanh chóng tiến triển thành viêm cầu thận mạn hoặc những bệnh lý về thận khác nghiêm trọng hơn.

Các yếu tố tăng nguy cơ mắc bệnh viêm cầu thận cấp gồm:

• Gia đình có bệnh sử về thận
• Người bệnh đã từng bị viêm cầu thận hoặc có bệnh sử về thận
• Gặp những vấn đề sức khỏe liên quan đến huyết áp hoặc đái tháo đường
• Phơi nhiễm độc tố

6. Phương pháp phòng ngừa viêm cầu thận cấp

Dựa vào cơ chế tăng huyết áp trong viêm cầu thận cấp sẽ đưa ra những phương pháp phòng ngừa viêm cầu thận cấp:

6.1. Chế độ ăn

Chế độ ăn đóng vai trò quan trọng trong quá trình cải thiện và nâng cao sức khỏe thận. Với những người bệnh có bệnh sử huyết áp cao, cũng có thể thay đổi chế độ ăn để hỗ trợ kiểm soát bệnh.

Bệnh viêm cầu thận cấp có thể phòng ngừa bằng cách áp dụng chế độ ăn ít muối. Việc ăn mặn là một trong những thói quen hàng đầu tăng cao nguy cơ bị các bệnh về thận, bao gồm viêm cầu thận cấp.

6.2. Vệ sinh cá nhân

Vệ sinh cá nhân, nhất là vệ sinh răng miệng và da hàng ngày

Giảm thiểu tối đa nguy cơ bị các bệnh viêm nhiễm. Đặc biệt là viêm nhiễm liên cầu khuẩn là biện pháp phòng ngừa viêm cầu thận cấp được khuyến khích thực hiện

Tích cực điều trị các ổ nhiễm trùng sớm nhất là tai mũi họng, viêm mủ da.

6.3. Tăng cường sức đề kháng

Tăng cường hệ miễn dịch, nâng cao thể trạng và tránh nhiễm lạnh khi thời tiết thay đổi là một trong những biện pháp phòng ngừa quan trọng.

Tóm lại, để theo dõi về tình trạng sức khỏe, phòng ngừa tăng huyết áp trong viêm cầu thận cấp hay đề phòng các biến chứng trở nên nặng hơn, bệnh nhân viêm cầu thận cấp cần theo dõi:

• Huyết áp
• Phù: xuất hiện ở đâu, mức độ phù, tính chất phù (mềm, ấn lõm)
• Cân nặng
• Nước tiểu: số lượng trong 24 giờ, màu sắc
• Chế độ ăn lạt
• Nghỉ ngơi điều độ và hợp lý.

Qua cơ chế tăng huyết áp trong bệnh viện cầu thận cấp giúp chúng ta hiểu hơn và có cách để phòng ngừa bệnh viên cầu thận cấp do tăng huyết áp hiệu quả.

Nguồn: Tổng hợp