Trong thời đại công nghệ ngày nay, việc sử dụng cân điện tử đã trở thành một phần quan trọng không thể thiếu trong các lĩnh vực sản xuất, nghiên cứu khoa học và y tế. Tuy nhiên, không phải lúc nào chúng ta cũng có thể tin tưởng tuyệt đối vào kết quả đo lường của cân điện tử. Đằng sau sự tiện lợi và chính xác của chúng, đôi khi chúng ta phải đối mặt với vấn đề "sai số cân điện tử". Trong bối cảnh này, hiểu rõ về nguyên nhân gây ra sai số cân điện tử và cách khắc phục chúng trở nên vô cùng quan trọng. Hãy cùng chúng tôi khám phá vấn đề này để đảm bảo rằng mọi quá trình đo lường của chúng ta diễn ra chính xác và đáng tin cậy.
1. Cân điện tử là gì?
Cân điện tử
Cân điện tử là thiết bị sử dụng mạch điện tử và cảm biến lực xác định trọng lượng của một vật. Khi chúng ta đưa vật đặt lên cân, bộ phận cảm biến sẽ cảm biến trọng lượng thực của vật sau đó chuyển tiếp lên vi mạch xử lý và đưa tín hiệu lên màn hình hiển thị cân. Toàn bộ quá trình này diễn ra rất nhanh chỉ trong vòng từ 2 đến 5 giây kể từ khi đặt mẫu vật lên.
Cân điện tử cho kết quả chính xác và nhanh chóng gấp hàng chục lần so với cân sử dụng lò xo và cân quả tạ truyền thống.
2. Cấu tạo của cân điện tử
Hiện nay trên thị trường, cân điện tử được chế tạo với đa dạng kích thước, hình dạng, với khả năng nâng hạ từ vài gam cho tới hàng chục tấn. Các loại cân này có ứng dụng khác nhau từ cân hàng tiêu dùng, cân y tế, cho tới cân ô tô, xe tải,… Tuy vậy chúng vẫn có những cấu tạo giống nhau.
Cân điện tử thông thường có cấu tạo gồm các phần chính cơ bản sau: cảm biến lực (loadcell), vi mạch điện tử và màn hình hiển thị kết quả cân.
STT | Bộ phận | Chức năng |
|---|---|---|
1 | Khung vỏ cân | Khung vỏ cân điện tử là bộ phận lớn nhất của cân điện tử. Chúng có tác dụng tạo hình và bảo vệ các chi tiết bên trong của cân điện tử. Các loại khung vỏ của cân điện tử được làm bằng thép hoặc nhựa tuỳ vào từng loại cân |
2 | Bàn cân (đĩa cân) | Bàn cân điện tử hay đĩa cân là một mặt phẳng được đặt phía trên cùng của cân điện tử. Đây là nơi để đặt các vận cần cân. Chúng thường được chế tạo từ các vật liệu không gỉ, với độ bền và khả năng chịu lực cao. Hình dáng của bàn cân cũng rất khác nhau. |
3 | Bộ phận cảm biến lực | Bộ phận cảm biến của cân điện tử hay mạch khuếch đại của cân là nơi tiếp nhận các tác động vật lý từ hàng hoá, sau đó tiến hành giải mã tín hiệu, truyền tới bộ phận hiển thị. Mỗi loại cân điện tử khác nhau, bộ phận cảm biến lực sẽ có hình dạng khác nhau. |
4 | Loadcell | Đôi khi người ta thường gọi bộ phận cảm biến là Loadcell. Đây là một thiết bị cấu tạo bao gồm điện trở, chúng được nuôi bằng nguồn điện cấp ngoài ổn định. Khi bộ phận này bị nén hoặc kéo giãn điện trở đầu ra của nó sẽ bị thay đổi tương ứng. Vật thể cần cân càng nặng sẽ làm biến dạng thay Loadcell càng lớn dẫn đến thay đổi điện trở càng nhiều. |
5 | Mạch chuyển đổi tín hiệu | Mạch chuyển đổi tín hiệu là một bộ phận làm nhiệm vụ chuyển đổi các tín hiệu điện (giải mã tín hiệu) từ Loadcell sang mạch digital (a/d). Sau đó chúng sẽ tiến hành xử lý và đưa ra các kết quả hiển thị. |
6 | Màn hình hiển thị | Là bộ phận được thiết kế để hiển thị các thông số sau khi cân. Chúng cũng có thể được thiết kế để hiển thị các thông số khác như giá bán... |
7 | Đầu hiển thị cân (Indicator) | Đầu hiển thị của cân điện tử hay bộ phận điều khiển trung tâm. Đây là một bộ phận riêng biệt được thiết kế nhằm tiếp nhận và xử lý các thông tin đầu vào, đầu ra của cân. Chúng có khả năng kết nối với máy tính, máy in, hoặc các phần mềm quản lý chuyên dụng. Từ đó cho phép người dùng tính toán và đưa ra các thông tin như người dùng mong muốn. |
8 | Phím chức năng | Cân điện tử cũng được chế tạo với các phím chức năng. Những phím này thường được lắp đặt tại vị trí cạnh bên của cân. Chúng cho phép người dùng lựa chọn những cài đặt nhanh trên cân điện tử. |
3. Các ký hiệu trên cân điện tử
3.1. Bước nhảy của cân D (Division)
D: Bước nhảy là giá trị độ chia của cân. Đây là giá trị mỗi lần cân nhảy số tiếp theo, hoặc có thể hiểu là giá trị “làm tròn” mỗi lần cân.
Nếu bước nhảy d=1g thì cân sẽ chỉ hiện các số nguyên 1g; 2g; 3g ... nếu vật mà nặng 12,5g sẽ làm tròn thành 13g.
Còn nếu d=0,1g thì khi vật là 12,5g sẽ hiện chính xác 12,5g. Vì vậy khi chọn cân bạn phải chọn bước nhảy phù hợp để đúng với nhu cầu.
Ngoài ra còn các bước nhảy d= 0,001g; 0,01g; 2g; 5g; 10g; 20g; 50g; 100g (cân càng lớn sẽ có bước nhảy d càng lớn)
3.2. Đếm số lượng sản phẩm PCS
PCS là tính năng đếm số lượng sản phẩm, tính năng này sẽ giúp bạn đếm chính xác số lượng sản phẩm đang có trên mặt cân ví dụ như bạn cho ba con ốc lên cân sẽ hiện chính xác số 3
Tính năng này vô cùng hữu ích cho những ai phải đếm từng con ốc, vít hoặc tăm để đóng gói sản phẩm.
Ở một số cân điện tử khác nhau nút này có thể được ký hiệu là Count
3.3. Nút TARE trên cân điện tử
Nút Tare trên cân điện tử là nút "trừ bì"
Nút này tính năng chính là trừ bì, tức là sẽ đưa cân nặng của vật chứa về 0. Ví dụ bạn cho tô chứa lên sau đó ấn Tare thì màn hình sẽ về số 0 và bạn cho vật bạn muốn cân lên nhé
Ở một số cân điện tử khác nhau thì nút trừ bì còn có ký hiệu là: Zero
3.4. Mức cân tối đa của cân điện tử MAX / CAP(capacity)
Ký hiệu Max: thể hiện mức cân lớn nhất mà cân điện tử có thể đo được
Ở một số cân ký hiệu Max còn được thay thế bằng Capacity
Bạn không nên xài vượt mức cân tối đa trong khoảng thời gian dài điều đó sẽ làm giảm tuổi thọ của cân.
4. Các bước sử dụng cân điện tử
Trình tự sử dụng cân điện tử trải qua 5 bước sau:
- Đặt cân trên bề mặt phẳng và ổn định.
- Bật nguồn của cân lên.
- Đợi cho đến khi màn hình hiển thị 0 hoặc hiển thị rõ giá trị trọng lượng hiện tại của cân.
- Đặt vật cần cân lên đĩa cân và đợi cho đến khi màn hình hiển thị giá trị cân được ổn định.
- Đọc giá trị trên màn hình và ghi nhận lại kết quả.
5. Sai số mức cho phép của cân điện tử
Ở Việt Nam, mức sai số cân điện tử cho phép được quy định và quy chuẩn ở một mức nhất định. Khi tạo ra cân điện tử, ta phải theo quy chuẩn đã được đề ra, thường sẽ do bộ khoa học sẽ quy định. Các thông số chung về cân điện tử được quy ước trong chuẩn quốc tế OIML, NTEP,… và ở Việt Nam là TCVN.
Trong thực tế có hai tình huống làm căn cứ để xác định sai số cân điện tử cho phép của cân điện tử là sai số cân điện tử khi kiểm định định kỳ và sai số cân điện tử kiểm định bất thường.
Sai số cân điện tử cho phép khi kiểm định định kỳ
Cân cấp chính xác III | Sai số cho phép |
|---|---|
0 ≤ m ≤ 500 e | ± 0,5 e |
500 e ≤ m ≤ 2000 e | ± 1 e |
2000 e ≤ m ≤ 10000 e | ± 1,5 e |
(Với m là khối lượng, e là phân độ chia (bước nhảy))
Sai số cho phép khi kiểm định bất thường trong quá trình sử dụng bằng 2 lần sai số khi kiểm định định kỳ.
6. Nguyên nhân chính làm sai số cân điện tử
Điều kiện hoạt động không đảm bảo gây ra sai số cân điện tử
Có nhiều nguyên nhân gây ra sai số cân điện tử, trong đó có 4 nguyên nhân chính sau:
- Cân quá tải trọng: Khi sử dụng cân bàn điện tử để cân vật nặng quá trọng tải của cân nhiều lần, dẫn đến làm sai số cân điện tử trong việc cân các lần tiếp theo do hệ cảm ứng của cân đã vượt quá biên độ của nó khiến cho sự hoạt động không còn chính xác trong các lần cân về sau.
- Điều kiện hoạt động không đảm bảo: Cân được sử dụng trong điều kiện thời tiết không được quy định của nhà sản xuất. Thông thường các loại cân bàn điện tử thường được quy định giới hạn về nhiệt độ môi trường, và độ ẩm không khí tại nơi đặt cân. Khi cân hay không cân bạn không nên đặt cân tại những nơi không tuân theo điều kiện chuẩn về môi trường cân của nhà sản xuất bởi đó cũng là một yếu tố khiến cân bị sai số cân điện tử trong khi cân.
- Đặt quá mạnh lên cân: Khi cân các vật nặng, tránh việc đặt quá mạnh lên bàn cân khiến cân dao động nhiều ảnh hưởng đến các lần cân tiếp theo. Đặt nhẹ nhàng giúp tăng tuổi thọ cho cân một cách đáng kể.
- Di chuyển không đúng cách: Khi di chuyển cân, tránh việc bê trực tiếp vào mặt bàn cân khiến cân bị giãn quá mức gây hỏng các thiết bị bên trong mà chúng ta không nhìn thấy được, làm cho cân điện tử bị sai số
7. Cách khắc phục sai số cân điện tử
7.1. Cân điện tử bị sai số, thừa số
Sai số cân điện tử là một lỗi khá là phổ biến và thường sẽ xuất hiện khi bạn đã sử dụng cân điện tử trong một thời gian dài. Nguyên nhân đến từ việc cân điện tử sau khi đã được sử dụng trong thời gian dài thì bộ phận thiết bị cảm biến sẽ mất đi độ nhạy vốn có và không còn giữ được độ chính xác như những ngày đầu.
Nếu bạn mắc phải trường hợp này thì cách giải quyết đơn giản nhất là đi thay cho chiếc cân điện tử của mình một bộ cảm biến mới.
Ngoài ra, bạn còn có một cách khác nữa mà không cần phải thay cho chiếc cân điện tử của mình một bộ cảm biến mới, đó là liên hệ cho nhà cung cấp để được hướng dẫn và tự hiệu chỉnh lại cân. Cách giải quyết này sẽ đơn giản hơn nếu như chiếc cân điện tử của bạn không bị hư hỏng bộ phận cảm biến quá nặng.
7.2. Cân điện tử không hiển thị số và không lên nguồn
Cân điện tử không hiển thị số và không lên nguồn
Nếu gặp phải trường hợp sai số cân điện tử thì điều đầu tiên bạn cần làm chính là kiểm tra lại hệ thống nguồn điện hoặc bình ắc quy bên trong bộ phận đầu cân điện tử. Bạn cũng có thể nhận sự hỗ trợ của nhà cung cấp để có thể tự đo cho chiếc cân điện tử của mình bằng thiết bị chuyên dụng.
Trong trường hợp sai số cân điện tử mà nguồn điện và pin vẫn đang còn hoạt động rất bình thường thì bạn nên kiểm tra lại bộ phận giắc cắm. Xem thử liệu rằng điểm nối giữa các đầu dây có đang bị rơi ra hay lỏng hơn bình thường không. Nếu pin đã hết hạn sử dụng thì chắc chắn rằng nguồn sạc điện của bạn đang gặp vấn đề (nếu nguồn sạc vẫn ổn thì bạn chỉ cần thay pin là cân điện tử của bạn sẽ lại hoạt động bình thường).
Nếu như đã kiểm tra theo tất cả các hình thức kể trên mà bạn vẫn không thể biết được cân điện tử của mình gặp phải vấn đề gì thì lúc này bạn hãy liên hệ với phía nhà cung cấp để cùng đưa ra phương án giải quyết.
7.3. Cân điện tử bị nhảy số hoặc không hiển thị số
Trường hợp bị sai số cân điện tử này rất có khả năng đến từ việc chiếc cân điện tử của bạn đã gặp vấn đề trên bộ phận pin hoặc là nguồn điện. Cũng có thể là do môi trường mà bạn sử dụng cũng như bảo quản thiết bị cân điện tử không thực sự phù hợp với khả năng chống chịu nhiệt độ, độ ẩm của cân. Đây là nguyên nhân thường thấy nhất dẫn đến hiện tượng nhiễu mạng điện bên trong phần đầu cân điện tử.
Để có thể giải quyết vấn đề này thì việc đầu tiên bạn cần làm chính là vệ sinh sạch sẽ các bo mạch, sau khi vệ sinh hãy sấy sạch mạch điện bằng thiết bị máy sấy cho đến khi thấy phần bo mạch đã khô ráo.
Chưa dừng lại ở đó, còn có một nguyên nhân nữa ảnh hưởng trực tiếp gây nên lỗi này chính là dây tín hiệu đảm nhiệm truyền tín hiệu cảm biến từ bộ phận cảm biến đến đầu cân đã bị đứt. Hãy thử rà soát lại một lượt để xem chiếc cân điện tử của mình có thật sự bị lỗi này hay không, nếu phát hiện được chỗ bị đứt thì bạn chỉ cần nối lại một cách cẩn thận là được.
7.4. Cách sửa sai số cân điện tử
Trước tiên, để có thể điều chỉnh được cân điện tử có dấu hiệu bị sai số, trước hết bạn cần phải xác định chính xác những thông tin bao gồm: Model, hãng, mức cân tối đa. Đây chính là 3 thông số quan trọng và khi xác định đúng những thông số này thì sẽ là yếu tố hữu ích giúp bạn có thể tìm hiểu nhiều hơn những thông tin về cân và từ đó có thể sửa cân được dễ dàng hơn. Chú ý thật kỹ những thông số nêu trên bởi nó sẽ quyết định lớn đến việc bạn có thực hiện sửa lại sai số của cân điện tử hay không.
Bước 1: Xác định mức max của cân (mức cân tối đa): Đối với những chiếc cân điện tử mà bạn chưa biết cách xác định rõ mức cân max, bạn có thể thử tìm cách xác định bằng cách dùng tay (đối với dạng cân nhỏ) hoặc chân (đối với dạng cân bàn lớn) rồi sau đó đè nhẹ lên mặt bàn cân, bạn tiến hành quan sát số kg đang nhảy số tăng dần cho đến khi nào cân báo Overload. Khi đó, số kg gần với mức Overload cũng chính là mức cân max của cân mà bạn cần tìm.
Bước 2: Đo mẫu cân chuẩn: Để điều chỉnh cân, bạn cần một vật được cân chính xác làm mẫu. Để đơn giản hơn, bạn có thể lấy một vật gì đó và cân nó trên một chiếc cân điện tử để đạt được độ chính xác, sau đó tiến hành ghi lại trọng lượng của vật đó làm mẫu. Lưu ý bạn nên lấy mẫu bằng số nguyên (không lẻ) để dễ điều chỉnh trọng lượng hơn.
Đo mẫu cân chuẩn
Bước 3: Chỉnh mức sai số cân điện tử: trước khi thiết lập cân, đặt cân trên bề mặt phẳng, không ngả nghiêng, tìm và nhấn phím CAL trên bàn phím cân hoặc gạt nhẹ công tắc để vào chế độ hiệu chuẩn. Thường có 2 bước phổ biến trong quy trình hiệu chuẩn, bao gồm có: Quy trình lấy điểm rơi vào 0. Lúc này, màn hình thường sẽ hiển thị là CAL 0 hoặc Unload. Lưu ý, không tải vật trên cân tại thời điểm này. Quá trình đặt tải trọng lên cân thì màn hình thường sẽ hiển thị “Upload”, bạn tiến hành bật FS hoặc tự động nhấp nháy số kg cần đặt trên cân.
Bước 4: Sử dụng vật mẫu để đo số cân chuẩn: Khi màn hình cân hiển thị Upload, bạn thấy nhấp nháy số kg, sau đó đặt đúng khối lượng vật mẫu chuẩn đã được chuẩn bị trước đó lên trên bàn cân. Sau đó bạn đợi sau vài giây, màn hình sẽ có thông báo một dòng chữ END hoặc CALENDAR, lúc này, cân sẽ hiện đúng khối lượng mà bạn cần tìm.
Bước 5: Kiểm tra lại một lần nữa: Hãy lấy vật ra khỏi bàn cân, sau đó tắt nguồn sau 30 giây thì hãy mở lại. Bạn đặt vật lên lại bàn cân, rồi xem có đúng với khối lượng này hay là không. Hãy thao tác bước này lặp lại trong 3 lần, nếu như kết quả hiển thị giống nhau thì bạn đã hiệu chuẩn cân xong rồi đấy.
8. Cân điện tử dùng trong y tế
Cân điện tử không chỉ được dùng trong việc cân hàng hóa mà còn được dùng trong y tế. Với những đặc tính chuyên biệt, cân sức khỏe điện tử đã được sử dụng rộng rãi và dần chiếm ưu thế hơn so với cân cơ học.
8.1. Cân sức khỏe điện tử Seca 807
Cân sức khỏe điện tử Seca 807
Cân sức khỏe điện tử Seca 807 sở hữu công nghệ cân 4 điểm cảm biến trên mặt đế rộng, có tính năng tự động bật cân khi đứng lên cân.
Cân được cấu tạo mặt kính an toàn chống va đập cao, với màn hình LCD 28mm cỡ lớn, dễ đọc kết quả.
Cân được thiết kế vuông dễ dàng cất giữ và thuận tiện cho sử dụng trong gia đình cũng như các cơ sở y tế.
8.2 Cân sức khỏe điện tử Seca 874
Cân sức khỏe điện tử Seca 874
Cân có 2 màn hình LCD giúp cả bệnh nhân và nhân viên y tế có thể nhìn được kết quả từ 2 hướng khác nhau cùng lúc.
Cân Seca 874 dù rất nhẹ (khoảng 4,1 kg) nhưng cũng rất cứng chắc. Cân có khung bằng thép, bề mặt được thiết kế nổi các hạt bám chân bằng nhựa ABS chất lượng cao có thể chịu được người có trọng lượng lên đến 200kg và vẫn đảm bảo được sự chính xác khi cân.
Các chân đế của cân có thể thay đổi độ cao giúp cân có thể đứng vững và cân bằng ở các mặt phẳng khác nhau.
Thêm vào đó là tính năng Mother/Child (Mẹ/con) giúp cân em bé đang nằm trong vòng tay người mẹ giúp giảm thiểu các thao tác trong công việc.
Nguồn: Tổng hợp
