Có nhiều nguyên nhân dẫn đến chỉ số huyết áp đo 2 lần khác nhau: chất lượng pin, kỹ thuật đo, tâm trạng không ổn định, sử dụng chất kích thích, môi trường sống khác nhau...
1. Ai nên đo huyết áp thường xuyên?
Những người chóng mặt nên đo huyết áp thường xuyên để kiểm tra
Người hay có biểu hiện như:
- Nhức đầu
- Nặng đầu
- Mỏi gáy
- Chóng mặt
- Nóng phừng mặt…
Có khoảng 1/3 trường hợp người có vấn đề về huyết áp không có dấu hiệu gì, chỉ phát hiện khi đo huyết áp tình cờ hay khám sức khỏe tổng quát hoặc khi đã có biến chứng như: nhồi máu cơ tim, đột quỵ hay suy thận mạn giai đoạn cuối…
Vì thế, các chuyên gia khuyến cáo người lớn từ 50 tuổi trở lên cần khám tổng quát và kiểm tra huyết áp định kỳ vì huyết áp có xu hướng tăng dần theo tuổi.
2. Tại sao người ta thường đo huyết áp ở cánh tay?
Bạn hãy tưởng tượng hệ thống mạch máu của cơ thể là một bình chứa chất lỏng, áp suất của chất lỏng sẽ tăng lên theo chiều sâu của bình. Do đó, máu ở bắp chân sâu hơn máu ở cánh tay nên áp suất sẽ cao hơn.
Thường người ta sẽ đo huyết áp ở cánh tay vì cánh tay nằm ngang với tim, người đo đặt cánh tay trên bàn ngang với tầm ngực để mức độ chính xác cao hơn.
3. Vì sao huyết áp đo 2 lần khác nhau?
Biến chứng một số căn bệnh về tim có thể làm cho huyết áp đo 2 lần khác nhau
Biến chứng một số căn bệnh về tim có thể làm cho huyết áp đo 2 lần khác nhau. và dưới đây là các nguyên nhân làm cho kết quả huyết áp đo 2 lần khác nhau.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến chỉ số huyết áp sau 2 lần đo lại khác nhau:
- Chất lượng máy: pin yếu, vòng bít bị xì, ống dây đo bị xoắn, chất lượng máy không tốt
- Kỹ thuật đo: cách quấn vòng bít sai, tư thế ngồi đo không đúng
- Tâm trạng không ổn định: cảm xúc là một trong những nguyên nhân tác động đến chỉ số của huyết áp. Tâm trạng thay đổi liên tục từ căng thẳng, sợ hãi hay vừa vượt qua cú sốc càng khiến cho huyết áp giảm xuống hoặc tăng vọt đột ngột
- Sử dụng các chất kích thích gồm rượu bia, thuốc lá với tần suất dày đặc
- Môi trường sinh sống thay đổi một cách đột ngột khiến cho bạn chưa kịp thích nghi
- Sử dụng các loại thuốc hay liều lượng của thuốc chưa phù hợp ảnh hưởng đến chỉ số huyết áp
- Biến chứng của một số căn bệnh về suy tim cấp, hệ thần kinh bị rối loạn, sốt cao, đau tức ngực…
4. Vì sao huyết áp đo 2 tay khác nhau?
Thông thường, huyết áp 2 tay có sự chênh lệch nhẹ hoặc bằng nhau
Huyết áp 2 tay có sự chênh lệch nhẹ hoặc bằng nhau. Đây là thực tế thường gặp ở những người bình thường, không có bệnh lý về huyết áp. Trong những trường hợp sinh lý bình thường, huyết áp hai tay khác nhau và mức chênh lệch thường không quá 10 mmHg.
Nếu huyết áp hai tay không đều và độ chênh lệch cao hơn 10 mmHg thì chứng tỏ cơ thể đang bị rối loạn. Rất có thể là tay huyết áp thấp có sự giảm lưu lượng máu. Lúc này, người bệnh cần được thăm khám chuyên khoa để xác định nguyên nhân gây nên bất thường.
Lời khuyên của các bác sĩ:
- Mọi người nên đo huyết áp cả 2 tay trong một vài lần. Nếu huyết áp ở tay nào cao hơn thì nên tiếp tục đo ở tay ấy vào những lần tiếp theo, như vậy sự đồng nhất trong quá trình đo sẽ cho ra kết quả chính xác cao hơn.
- Nếu đã thay đổi luân phiên mà vẫn có sự chênh lệch lớn khi đo huyết áp ở 2 tay thì bạn nên kiểm tra lại thao tác đo huyết áp để đảm bảo rằng bạn đã thực hiện đúng các thao tác khi đo. Nếu đo nhiều lần nhưng kết quả vẫn chênh lệch lớn huyết áp giữa 2 tay thì bạn nên đi khám vì có thể đây là dấu hiệu của một số bệnh lý nguy hiểm.
5. Vì sao huyết áp tay phải cao hơn tay trái?
5.1. Những trường hợp bình thường
Thông thường, không có sự chênh lệch lớn về trị số huyết áp ở tay phải và tay trái, Nguyên nhân có sự khác nhau là vì huyết áp bị ảnh hưởng bởi hoàn cảnh xung quanh. Chẳng hạn như băng đeo tay buộc chặt hay lỏng hoặc tâm lý của người được đo huyết áp thay đổi khi đo mỗi bên tay.
Những trường hợp bình thường không có sự thay đổi lớn về trị số huyết áp tay phải và tay trái
Mặt khác, do cấu trúc giải phẫu nên thường gặp những trường hợp huyết áp tay phải cao hơn tay trái. Nguyên nhân là vì hệ thống động mạch bên phải xuất phát từ thân động mạch cánh tay đầu. Đây là vị trí gần tim hơn so với hệ động mạch ở tay trái. Vì vậy nên khi tim co bóp, hệ động mạch bên tay phải sẽ có áp suất hơi cao hơn. Từ đó, huyết áp cũng cao hơn so với bên trái.
5.2. Những trường hợp bệnh lý
Trong trường hợp bất thường, huyết áp tay phải sẽ cao hơn tay trái trên 10 mmHg. Cơ chế bệnh lý là do hệ động mạch ở tay phải bị thu hẹp do xơ vữa, chấn thương… Từ đó, sức cản ngoại biên sẽ tăng kéo theo huyết áp cũng cao hơn so với tay trái.
6. Giá trị huyết áp được ghi nhận là phép chia trung bình của 2 lần đo cuối cùng là như thế nào?
Giá trị huyết áp được ghi nhận là phép chia trung bình của 2 lần đo cuối cùng: điều này có nghĩa là sau khi đo huyết áp 2 lần cuối đúng kỹ thuật đã được hướng dẫn thì huyết áp tâm thu được ghi nhận là kết quả của tổng huyết áp tâm thu của 2 lần đo chia cho 2. Tương tự như vậy cho huyết áp tâm trương.
7. 7 lưu ý để đo huyết áp đúng
Tư thế đo cần đảm bảo đúng yêu cầu để tránh làm ảnh hưởng đến kết quả
Để đo được huyết áp đúng, bạn cần lưu ý 7 điều sau:
- Nghỉ ngơi trong phòng yên tĩnh ít nhất 5 – 10 phút trước khi đo huyết áp.
- Không dùng chất kích thích (cà phê, hút thuốc, rượu bia) trước đó 2 giờ. Không nói chuyện khi đang đo huyết áp.
- Tư thế: người được đo huyết áp ngồi ghế tựa, cánh tay duỗi thẳng trên bàn, nếp khuỷu tay ngang mức với tim, chân chạm sàn, không bắt chéo chân (Ngoài ra, có thể đo ở các tư thế nằm, đứng). Đối với người cao tuổi hoặc có bệnh đái tháo đường, nên đo thêm huyết áp tư thế đứng nhằm xác định có hạ huyết áp tư thế hay không.
- Quấn băng quấn đủ chặt trên cánh tay, bờ dưới của bao đo ở trên nếp lằn khuỷu 2cm. Đặt máy ở vị trí để đảm bảo máy hoặc mốc 0 của thang đo ngang mức với tim.
- Nếu không dùng thiết bị đo tự động, trước khi đo phải xác định vị trí động mạch cánh tay để đặt ống nghe. Bơm hơi thêm 30mmHg sau khi không còn thấy mạch đập. Xả hơi với tốc độ 2-3mmHg/nhịp đập. Huyết áp tâm thu tương ứng với lúc xuất hiện tiếng đập đầu tiên và huyết áp tâm trương tương ứng với khi mất hẳn tiếng đập.
- Lần đo đầu tiên, cần đo huyết áp ở cả hai cánh tay, tay nào có chỉ số huyết áp cao hơn sẽ dùng để theo dõi huyết áp về sau.
- Nên đo huyết áp ít nhất hai lần, mỗi lần cách nhau ít nhất 1-2 phút. Nếu số đo huyết áp giữa 2 lần đo chênh nhau trên 10mmHg, cần đo lại một vài lần sau khi đã nghỉ trên 5 phút. Giá trị huyết áp ghi nhận là trung bình của hai lần đo cuối cùng.
Trường hợp phát hiện bất thường, bạn nên đi đến các cơ sở y tế để đo huyết áp kiểm tra và thăm khám kịp thời.
Nguồn: Tổng hợp
